Het grote Jihadproces: van spektakelactivisme tot spektakelrechtszaak?

Bij de eerste twee dagen van het grootste Jihadproces uit onze vaderlandse geschiedenis werd de antropoloog Martijn de Koning verhoord, zowel als getuige- als getuige-deskundige. Als getuige heb je geen verschoningsrecht en moet je je bronnen prijsgeven. De Koning volgde deze jongeren al sinds 2011 en wordt sinds de opkomst van Syriëgangers veelvuldig gezien als een ware expert op het gebied van radicaliserende jongeren. Het moet toegegeven worden dat hij één van de weinige deskundige, of professionals is, die toegang heeft tot de wereld van deze jongeren dat zich onder andere vertaalde in gesprekken met jongeren en het bijwonen van  bijeenkomsten/demonstraties van de verdachten. De antropoloog wordt gezien als één van de best ingevoerde onderzoekers mbt jihadistische jongeren.   

De eerste dag, op 7 september, had De Koning het over ‘spektakelactivisme’ van de verdachten: met opvallende acties probeerden ze het grote publiek te bereiken. De verdachten behoorden tot de organisaties Straat Dawa en Behind Bars, die beiden inmiddels niet meer bestaan. De organisaties hadden veel Syriëgangers onder haar leden.

Ook was De Koning van mening dat deze jongeren eerder activisten dan terroristen waren. Verder sprak de antropoloog over een ‘inner circle’ waarover hij later zei het vervelend te vinden dat deze term is geïntroduceerd. Begrijpelijk vanuit zijn standpunt maar het concretiseerde de zaak wel. Tot deze inner circle zouden behoren: Azzedine C (ook bekend als Abou Mousa), die ook wordt gezien als de grote vis in deze zaak. Rudolph H., een bekeerde Moslim en oprichter van de website De Ware Religie (DWR)., Oussama C. (alias Abou Yazeed) en Soufiane Z. die inmiddels in Syrië is overleden. Het OM verklaarde te twijfelen aan de neutraliteit van Martijn omdat hij te dicht zou staan bij radicaliserende jongeren. 

Ook op de tweede dag van het proces, 8 september, kreeg Martijn het lastig. De rechter vroeg of de Koning kennis had van geld-inzamelingsacties bij stichting Intisaar. De stichting aan de Meppelweg in Den Haag die al deze verdachten bij elkaar bracht. Martijn zei aanvankelijk het te weten van ‘horen zeggen.’ Later op de dag voerde de rechter de druk op en gaf Martijn meer openheid van zaken. Er was wel degelijk sprake van geld-inzamelacties voor mensen die naar Syrië gaan. Toen hem gevraagd werd naar namen, gaf hij die van Soufiane Z., de enige overleden verdachte. Merkwaardig dat een overleden persoon nog als verdachte wordt aangemerkt. Soufiane zou dit gezegd hebben in een interview met Martijn waarvan deze passage niet is gepubliceerd volgens de getuige (deskundige).

Het zat de overige verdachten niet lekker dat ze werden aangerekend tot de inner circle. Deze bestond volgens Martijn uit mensen die veelvuldig optraden als sprekers bij demonstraties en lezingen. Azzedine en Rudolf vielen voornamelijk op vanwege hun intelligente beredeneringswijze en het stellen van scherpe vragen die Martijn zichtbaar aan het denken zetten. Eén van die vragen kwam weer van Azzedine, die het opnam voor zijn medeverdachte Oussama C: “Rekent u Abdul Jabbar van de Ven en Abou Hafs ook tot de inner circle?”

“Nee”. “Oussama C. rekent u wel tot de inner circle omdat hij vaak werd uitgenodigd als spreker. Zij werden ook uitgenodigd als sprekers, waarom rekent u hen dan niet tot de inner circle”?

“Omdat Oussama bijna elke keer als spreker werd uitgenodigd en zij soms, maar de precieze rolverdeling weet ik niet.”

Ondertussen kwamen veel religieuze termen als Hidjra, Qurabaat en Taqfir ter sprake, evenals namen van moeilijk uitspreekbare Syrische steden. De rechters deden hun best om deze begrippen onder de knie te krijgen en namen goed uit te spreken, zo nodig door het stellen van vragen aan getuigen en verdachten. Misschien wel het meest opvallende feit van de dag was dat Azzerdine Martijn vroeg of hij een Hadith heeft ontvangen van één van de verdachte, wat Martijn bevestigde. Dit deed menigeen in de zaal verbazen. Hoe kon Azzerdine dit weten, hij zit immers vast? En welke verdachte zou hem dit boek gegeven hebben?* Deze bleven onbeantwoord, net zoals een paar andere vragen, bijvoorbeeld over het uploaden van specifieke video’s. De Koning was daar als onderzoeker en wilde niet teveel namen prijsgeven want dat zou zijn positie kunnen schaden. De rechter toonde hier ook begrip voor.

Rudolf H.’s vragen waren persoonlijker van aard. Martijn, die tevens als docent werkzaam is bij de Universiteit van Nijmegen en de UvA, heeft Rudolf geholpen bij zijn scriptie. Rudolf wilde duidelijk maken dat De Koning niet zijn scriptiebegeleider was maar als klankbord fungeerde wat Martijn bevestigde. Ook stelde hij vragen over DWR, namelijk of er één persoon de website onderhield of meerdere. “Gezien de inhoud, denk ik dat er meerdere zijn”.

Een ander verdachte was de bekeerling Jordi de J. die een retourtje Syrië had geboekt. Hij was penningmeester van stichting Intisaar. Volgens Martijn is hij een bekende en is daarom gevraagd voor deze functie.

Andere onderwerpen die ter sprake kwamen waren de zogenoemde hondius-rellen in Den Haag op 8 september 2013. Toen was er een voetbaltoernooi aan de hondiusstraat waar vlaggen met een zegel van de profeet, wat als vlag van ISIS wordt gezien, zijn opgehangen. De politie grijpt in wat tot rellen heeft geleid. Martijn was er die dag ook en Azzerdine wilde van hem weten of de vlaggen door één persoon of door een groep zijn opgehangen. “In ieder geval niet door één persoon.” Azzerdine ontkende hieraan meegedaan te hebben.

Ronselaars

Een ander interessant onderwerp wat ook ter sprake kwam en waar een deel van het proces over gaat, is het ronselen. Over dit thema kreeg (getuige) deskundige Martijn de Koning vele vragen. Volgens hem had je in 2012 en 2013 geen ronselaar nodig om naar Syrië te gaan aangezien het heel eenvoudig was om naar Syrië te gaan. Bovendien heeft tv programma’s EO de Dag en 1 Vandaag de route uitgelegd. Ook een Syriëstrijder, genaamd ene Rodger, vertelde aan Martijn dat je geen rekruteerder nodig hebt als je niet bereid bent om te gaan. Er is een zekere ‘innerlijke wil’ nodig om aan de strijd deel te nemen. Ook legde Martijn uit dat geen van de teruggekeerde Syriëstrijders tegen hem had gezegd naar Syrië te gaan doordat ze zijn overgehaald door een ronselaar.

Een scherpe vraag kwam van de rechter die stelde dat deze jongens toch niet zullen zeggen dat ze door een ronselaar zijn overgehaald want zoiets doe je uit liefde voor God. Dus ook al waren ze wel overgehaald, zouden ze het dan toegeven? Zou dat geen blijk zijn van minder liefde voor God?

Tussen de vragen door kwam ook de visie van de antropoloog tevoorschijn. Zo zou uitsluiting en discriminatie wel oorzaken zijn van jongeren die deelnemen aan de gewapende strijd in Syrië maar als dit de enige oorzaak was, “zouden er wel meer mensen die kant op gaan”.

Niets werd gezegd over de psychologische gesteldheid van deze Syriëgangers.

Ook zou Dawa niet geschikt zijn om mensen rijp te maken voor het deelnemen aan de gewapende strijd. Toegevoegd moet worden dat sommige jongeren die aan Dawa deden, wel naar Syrië zijn gegaan, zoals Lotfi S. die eerder dit jaar overleed.  

Wat de verklaring van antropoloog Martijn de Koning precies betekend zal in de loop van het proces duidelijker worden. Het was in ieder geval een interessante aftrap voor de grootste Jihadproces ooit. Alle betrokkenen hebben bij deze zaak veel te verliezen. Bij vrijspraak het OM voor schut kunnen worden gezet. Bij een veroordeling zullen de verdachten hun vrijheid verliezen. Voor de advocaten is het natuurlijk ook uitdagend om deel uit te mogen maken van dit uniek proces. 


*In een eerdere versie in deze blog stond dat Martijn de Koning de Hadith tijdens de zitting heeft ontvangen. Dit is onjuist, De Koning heeft het opgestuurd gekregen.

Turkije kan beter niet deelnemen aan de strijd tegen ISIS

De aanslagen in Suruç en de vergeldingsacties daarop, van zowel de PKK als Turkije, heeft het Turks-Koerdisch vredesproces ernstig geschaad. Turkije wordt verweten te weinig tegen ISIS te doen wat een doorn in het oog is van de militante Koerdische organisaties.

Erdogan-critici verwijten zijn regering van laksheid tegen ISIS. Sommigen gingen verder en betoogden zelfs dat Turkije ISIS zou steunen. Met de aanslag in Suruç dat 32 mensenlevens heeft gekost, is de Turkse regering verder onder druk komen te staan. De president van het land wordt zelfs door sommigen beschuldigd achter de aanslag te zitten en leuzen als ‘Erdogan, moordenaar’ werden door PKK sympathisanten en andere critici gebezigd.

Ook de westerse propaganda-machine verspreidt een golf van beschuldigingen over de steun van Turkije aan ISIS, zonder bewijs en met als doel om Turkije te lokken in de strijd tegen ISIS.

Met de vergeldingsacties op ISIS was het voor het eerst dat Turkije zich gewapend mengde in het conflict met ISIS. Turkije had tot nu toe genoeg redenen gehad om zich niet gewapend te mengen in de strijd, nu ze dat wel hebben gedaan lopen ze het risico zelf doelwit van ISIS te worden en verder te destabiliseren. Jammer dat zowel geluiden van westerse politici als de media, weinig oog hebben voor de belangen van Turkije en het land continue verwijten weinig acties tegen ISIS te ondernemen. Waarom zouden ze? Heeft Obama immers zelf niet toegegeven dat ISIS deels een creatie is van falend Amerikaans beleid. Laat de Amerikanen hun eigen troep zelf opruimen.

Eén ander reden voor Turkije om zich niet te mengen in de strijd tegen ISIS, is dat het de Turks-Koerdische vredesproces in gevaar brengt. De PKK vermoordde vrijwel meteen uit wraak op Suruç twee Turkse agenten en twee militairen en schond zo voor het eerst de wapenstilstand die sinds 2012 van kracht was.

Turkije voerde vervolgens op haar beurt vergeldingsacties uit op zowel ISIS als de PKK. Momenteel vallen er over en weer er doden.

Hulde! Proficiat!  Proficiat voor de cynici, de critici die Turkije van alles en nog wat verwijten en voor de tegenstanders van het vredesproces.

De aanslag in Suruç, waarvan overigens niet met zekerheid vastgesteld kan worden dat deze door ISIS is gepleegd, heeft het land verder het ‘moeras’ ingezogen en is vooral de Amerikanen goed uitgekomen. Turkije opende haar vliegbasis Incirlik voor Amerikaanse oorlogsvliegtuigen van waaruit ze Syrië gemakkelijker kunnen bombarderen. Nog een felicitatie waard, nu voor de Amerikanen. Proficiat!

De Turkse Erdogan-critici maken van elk moment gebruik om de regering aan te vallen. Niet zo gek als je beseft dat Turkije een sterk gepolariseerd land is tussen seculieren en Islamisten, tussen nationalisten en Koerden en tussen links en rechts. De kritiek komt niet uitsluitend omdat ze inhoudelijke argumenten hebben. Echter ook vanwege boze onderbuik gevoelens, waar Erdogan deels zelf debet aan is vanwege zijn provocerende uitlatingen. Deze critici reageren echter wel als een rode lap op een stier, wat ook overgenomen wordt door de vaderlandse pers.

De kranten staan vol van simplistische retoriek en éénzijdige analyses. Volgens de Volkskrant (Navo bijeen vanwege militaire acties Turkije 27 juli) en Trouw (Turkije speelt hoog spel met PKK 27 juli) valt de AKP-regering de PKK aan met het oog op mogelijk vervroegde verkiezingen. De laatste verkiezingen in juni heeft ervoor gezorgd dat de AKP voor het eerst niet de 50% haalde en moet dus een coalitie vormen. Door anti-Koerdische sentimenten op te roepen zou Erdogan bij vervroegde verkiezingen meer kiezers voor zich willen winnen. Een uiterst precaire hypothese die nergens op getoetst is. Volgens goede analyses heeft de AKP juist stemmen verloren van religieuze Koerden die bij de laatste verkiezingen naar de Koerdische HDP overstapten en het ziet er niet naar uit dat deze kiezers weer op de AKP zullen stemmen.

Dus het is een grote gok dat de AKP bij eventuele vervroegde verkiezingen nu wel de 50% zou gaan halen. Bovendien zijn er serieuze onderhandelingen met de republikeinse CHP bezig, die kans van slagen maakt.

De Volkskrant gaat in het genoemde artikel zelfs zover dat ze beweren dat de gedode politieagenten banden hebben met ISIS. Dat de anti-regeringsgezinde PKK dat zegt, valt te begrijpen maar hoe kan de Volkskrant zoiets zeggen zonder maar ook een bewijs of bron op te noemen.

Belangrijker voor Turkije is, is dat het vredesproces met de Koerden in de soep kan lopen. Een stabiel Turkije maakt uiteraard meer kans op vrede. Dus genoeg redenen om je niet al te veel te mengen in de warboel van de oorlogen in het Midden-Oosten. Toegegeven moet worden dat de rechten van de Koerden zijn verbeterd en dat het vredesproces uiterst serieus wordt genomen. Zowel de Turkse als de Westerse cynici en critici moeten beseffen dat hun ongegronde verwijten en beschuldigingen tot wantrouwen en onrust kan leiden. Daarmee kan het vredesproces met de Koerden definitief falen. Ze zouden met het oog op een hoger doel, vrede in Turkije, hun belerende toon wat moeten matigen. 

Schilderswijk: Moffel het niet weg als 'reltoerisme'.

Woensdag liepen de emoties hoog op tijdens de raadsvergadering in de Hofstad naar aanleiding van de dood van de Arubaan Mitch Henriquez. Er was een aangeslagen politiechef Paul van Musscher en een bewoner. Beiden constateerden dat de relschoppers 'voor 80% buiten de Schilderswijk komen'.

Burgemeester Jozias van Aartsen heeft veel kritiek gehad op zijn aanvankelijke uitlatingen dat er geen discriminatie zou bestaan binnen de Haagse politie, een uitspraak waarvan hij gisteren terug kwam. Ook gaf hij te kennen dat de meeste relschoppers niet uit de Schilderswijk als ook niet uit Den Haag afkomstig waren.

Nu is dat laatste een uiterst precair discussiepunt. Wat tracht men te bereiken met dergelijke uitspraken? Het komt er dus eigenlijk op neer dat indien de relschoppers van buiten de stad komen, zij eigenlijk geen recht hebben om daar te zijn. Alsof de mensen buiten de Schilderswijk niet te maken hebben met discriminatie door zowel de politie, als discriminatie op de arbeidsmarkt. Dan hebben we het nog niet gehad over het buitengewoon hardhandige optreden van de politie (tegen etnische minderheden). Alsof al deze genoemde problemen zich alleen beperken tot de grenzen van de Schilderswijk en daarbuiten verdwijnen als sneeuw voor de zon.

Volgens de logica van 'de relschoppers komen van buiten Den Haag' gaat het hen er niet om eindelijk eens gehoord te worden, maar gaat het ze blijkbaar puur om het rellen. Jammer dat er in de raadsvergadering niet één raadslid was die dit punt ter discussie stelde of überhaupt daar nadere vragen over wilde stellen. Wat zijn de bewijzen dat het om 'reltoeristen' gaat van buiten de stad?

Bronnen
Als we kijken hoe onze collega's van de media hierover berichten valt er uiteraard ook het één en ander op te merken. In de Volkskrant van 3 juli stond een artikel van Maarten Zeegers met de kop 'Dit is beter dan een festival, toch?' Aan de hand van anonieme citaten van relschoppers wordt beweerd dat de demonstranten van buiten Den Haag komen. "Een paar uur later zal burgemeester Jozias van Aartsen op een persconferentie bevestigen dat een groot deel van de relschoppers afkomstig zijn van buiten de Schilderswijk." Alsof de burgemeester een objectieve bron is. Natuurlijk heeft hij er alle baat bij om te beweren dat ze niet uit Den Haag afkomstig zijn. Overigens stond op dezelfde dag in nrc.next, juist wel dat de meeste relschoppers uit de Schilderswijk afkomstig waren. 

Ook geeft Zeegers een verklaring voor het feit dat rellen juist in de maand Ramadan plaatsvinden. Volgens deze journalist werkt het vasten namelijk als een katalysator: "Overdag liggen de jongeren in bed waardoor ze 's nachts extra actief zijn." Dat de auteur weinig kaas heeft gegeten van het vasten mag duidelijk zijn. Het is namelijk zo dat, ook al zou je de hele dag in bed liggen, je na het verbreken van het vasten zo goed als knock-out bent. Althans dat is mijn ervaring en van die van vele anderen. Ik kan dan ook stellen dat ik in geen tijden een dergelijk absurd en tevens lachwekkend argument heb gehoord.

De auteur eindigt zijn artikel met twee jongeren (uiteraard weer van die anonieme bronnen) die om 04.00 uur naar huis gaan om 'snel nog wat te eten voordat de zon opkomt'. De één vraagt aan de ander of hij morgen weer komt om te rellen. 'Ik hoop van wel, dan slopen we het politiebureau.' Het merkwaardige hiervan is dat het vasten, dus tijd tot wanneer je mag eten, al om 03.45u eindigt, nog voor het ochtendgebed. Dus het tijdstip 04.00 uur is ofwel uit de duim gezogen of de zogenoemde relschoppers fantaseren erop los.

Het maakt de journalist niet geloofwaardiger dat hij uitsluitend met anonieme bronnen werkt. Vooral niet na de beruchte 'RamesarGate' in dezelfde Schilderswijk. Deze werkwijze stimuleert het vertrouwen van jonge allochtonen in de media niet. Het feit dat veel jonge allochtonen niet met journalisten (nu in de Schilderswijk) willen praten, maakt het natuurlijk moeilijker om journalistiek te bedrijven. Het is een probleem dat opgelost moet worden door het vertrouwen van deze jongeren te winnen.

Manke vergelijkingen 
Door termen als reltoeristen te gebruiken bagatelliseer je, en in het ergste geval negeer je, de werkelijke oorzaken zoals discriminatie door de politie. Gert Jan Geling gebruikt deze argumenten op Joop.nl onder de titel 'De relschopper is geen slachtoffer' om te stellen dat de rellen niets te maken hebben met institutioneel racisme, werkloosheid of het systeem maar dat de deelnemers het alleen maar uitsluitend om het rellen te doen was. Ook maakt hij vergelijkingen met andere rellen, die noch kan noch wal slaan. Zoals die in Deventer van 'Go Ahead Eagles'-fans en de jongeren die aan het rellen waren in Haren in 2012 met 'Project X'. 

Een groot verschil is dat deze rellen niets te maken hadden met maatschappelijke kwesties. Daarom gaat de vergelijking met voetbalhooligans in de verste verte niet op.

Vervolgens wordt er een vergelijking getrokken met de rellen in Ondiep in 2007. Deze rellen waren wél maatschappelijk van aard. Echter was er volgens de auteur toen niemand die suggereerde dat discriminatie of racisme hieraan ten grondslag lag. Indien de relschoppers allochtonen zijn, wordt volgens de auteur, discriminatie en politiegeweld als argument gebruikt om de rellen te vergoelijken. En wanneer het om 'blanke' relschoppers gaat, wordt dit geenszins gebruikt als mogelijke verklaring. 

In Ondiep was er wel degelijk grote frustratie over het structurele politiegeweld. Ook toen werden zij die gingen demonstreren en in het verlengde daarvan rellen, afgedaan als 'reltoeristen' of 'hooligans' die uitsluitend naar de wijk kwamen om te rellen. Zowel door het gezag als door de instituties die dit gezag zouden moeten controleren. 

Er is een groot vertrouwensprobleem tussen de media en allochtone jongeren. De journalistiek is vaak niet in staat om de juiste mensen te interviewen als het gaat om bijvoorbeeld de islam in het algemeen en 'Marokkaanse' issues in het bijzonder. Deze mensen willen niet geïnterviewd worden omdat ze er geen vertrouwen in hebben dat er een juist beeld geschetst zal worden en als ze wel geïnterviewd willen worden, dan graag anoniem. Een ander thema dat dit pijnlijk duidelijk maakt is bijvoorbeeld radicalisering. Hoeveel radicaliserende jongeren worden er daadwerkelijk geïnterviewd?

Het vertrouwen van die jongeren kan de journalistiek alleen winnen door zich om te beginnen minder bevooroordeeld en negatief jegens hen op te stellen, alsmede op een betere manier over hen te berichten. Daarnaast zou het streven objectief te zijn over zowel binnenlandse kwesties als buitenlandse (het Midden-Oosten) ook geen kwaad kunnen. Een eventuele vervolgstap kan zijn om dichter bij hun belevingswereld proberen te komen. 

cc-foto: Nathan Meijer, de Facebook-rellen in Haren

Deze opinie is eerder verschenen op Joop.nl 

Erdogan, iS en de Koerden: Het spinnenweb in het Midden Oosten

De kersverse Turkse president Erdogan beleeft warrige tijden. Ankara liet IS ongemoeid in de strijd tegen Assad, maar nu de terroristen al moordend oprukken in Koerdisch gebied in Syrië, wordt het onrustig in Turks Koerdistan en de grote steden.

Demonstraties zijn uitgelopen op rellen met minimaal 18 doden als gevolg. 

De vredesonderhandelingen met PKK leider Abdullah Oçalan lopen gevaar en het Westen dringt aan op acties tegen IS. Wat Erdogan vanaf nu ook doet, alleen hijzelf lijkt er schade van te gaan ondervinden.

De onrust in Syrië lijkt over te zijn geslagen op Turkije: Op 7 oktober werd er massaal gedemonstreerd in het Zuid Oosten van het land, waar overwegend Koerden wonen, en in de grote steden in Turkije. In een aantal steden geldt al de avondklok en in Diyarbakir zijn zelfs de scholen gesloten. De demonstranten eisen dat Turkije optreedt tegen IS en riepen leuzen als: “Kobani zal het graf voor IS worden”.

De Erdogan-regering heeft sinds het uitbreken van de opstand in Syrië herhaaldelijk gezegd dat Assad het veld moet ruimen en algemeen werd aangenomen dat Ankara militante groeperingen heeft gesteund in hun strijd tegen Assad. Nu zal de coalitie tegen IS het Assad-regime goed uitkomen, wat Erdogan ook zegt. Best onvoorstelbaar dat Ankara nog een paar maanden geleden militante groeperingen steunden, nu meedoet met de coalitie om de vijanden van Assad te verslaan.

 

Aan de andere kant zijn er ook in het binnenland ontwikkelingen die de stabiliteit van het land bedreigen: het onderhandelingsproces met de PKK ofwel de çözüm sureçi (oplossings-proces). Een zware delegatie van de Koerdische politieke partij HDP, die gelieerd is aan de PKK, reisde af naar het eiland Imrali waar  PKK leider Abdullah Öçalan gevangen wordt gehouden. Öçalan benadrukte bij dit gesprek dat Korbani, de grensstad waar IS-strijders en Syrische Koerden  aan het vechten zijn, absoluut niet mag vallen. “Als Kobani valt, valt de dialoog, aangezien dit voor een lange periode van een instabiele Turkije als gevolg zal hebben”, liet Öçalan in een verkaring weten.

Een follow-up kwam via zijn broer die op 6 oktober zei, zonder op de details in te gaan, dat er weinig opties voor de PKK rest dan te wachten tot 15 oktober, klaarblijkelijk een deadline voor de Turkse regering. Het vredesproces heeft simpelweg twee mogelijke uitkomsten: hij slaagt of hij faalt.

Op het moment geldt er al twee jaar een staakt-het-vuren tussen Turkije en de PKK en deze zou dus zomaar kunnen eindigen. Ook de PKK leiding in Kandil, een gebergte in het drielandenpunt in Irak, Iran en Turkije; de thuishaven van PKK, heeft verklaard dat wat hun betreft het dialoogproces is afgelopen maar dat het laatste woord aan Öçalan is. Dit nieuws komt na een periode van redelijke dosis van optimisme waarbij Ankara herhaaldelijk liet weten dat het vredesproces wel eens snel voltooid zou kunnen worden. Nu ziet de wereld er dus anders uit. Daar komt bij dat de onrusten in buurlanden Irak en Syrië lijken, of beter gezegd, al zijn overgeslagen op Turkije. Zo waren er al met enige regelmaat rellen in de Turkse-Syrië grens tussen Koerdische betogers, vluchtelingen en de ordediensten. Daar komt bij de grootschalige rellen van 7 oktober welke niet bemoedigend kan zijn voor de vredesbesprekingen.

Grootste heikelpunt is nog altijd de vrijlating van Öçalan zelf wat aan Koerdische kant wordt geeïst en wat voor de 'gewone' Turk  moeilijk te slikken is. Dit stelt de Turkse regering voor een dilemma: Hoe leg je immers uit dat de man die drie decennia lang is uitgemaakt voor een meedogenloze terrorist nu vrijgelaten moet worden!

Een ander heikelpunt is de onvoorspelbaarheid van het Midden-Oosten politiek: zo heeft  'Kobani' tot een toenemend wantrouwen geleid tussen de regering en Koerdische vertegenwoordigers. De leider van de HDP, Selahettin Demirtas, heeft de Turkse regering voor de tweede keer gevraagd om de Syrisch-Koerdische PYK, de zusterorganisatie van de PKK, met wapens te steunen in hun strijd tegen IS. Dit zou eveneens goed zijn voor het vertrouwensband tussen Turkije en de Koerden.

Dit alles wijst eveneens op de complexe en op het eerste oog voor de Turkse regering een tegenstrijdige situatie: enerzijds doet Turkije mee aan de internationale coalitie om IS te verslaan maar aan de andere kant vormen de vijanden van IS, de Koerdische rebellen, een potentiële gevaar voor het land om maar helemaal te zwijgen over de voordelen van de coalitie tegen IS voor de Syrische dictator Assad, die Erdogan liever vandaag dan morgen ziet vallen. Kortom, de vijand van mijn vijand is mijn beste vriend is hier een gezegde die moeilijk toepasbaar is. De Turkse president heeft weinig zin om IS te bestrijden om zo Assad te helpen.  Maar door de ingernationale druk kan Erdogan IS niet langer ongemoeid laten, zo lijkt het.

Toch toont dit aan hoe onvoorspelbaar het in het Midden Oosten kan lopen.

Dit maakt het dan ook moeilijk om voorspellingen te doen in een wereld waar hedendaagse vijanden, morgen je vrienden kunnen worden. Zo kan het ook niet uigesloten worden dat het dialoogproces tussen Ankara en de PKK zal slagen. Een ding is wel helder, Erdogan heeft zichzelf in deze warboel gebracht.

Huizen: Jihadgezinnen blijken geen jihadgezinnen te zijn

Er is veel heisa ontstaan over de gezinnen in Huizen die naar Syrië zouden reizen om zich aan te sluiten bij Jihadgroepering Islamitische Staat (IS). De uitspraak van de rechter van vorige week, op 8 september, pleit de gezinnen vrij en gaat lijnrecht in tegen de bevindingen van de AIVD.

Het nieuws over de arrestatie kwam via een ambtsbericht van de AIVD; de inlichtingendienst had vermoedens dat de gezinnen wilden emigreren om te vechten in een heilige oorlog, de verdachten werden vervolgens gearresteerd en de kinderen werden met veel machtsvertoon uit huis geplaatst. Nu heeft de kinderrechter geoordeeld dat de kinderen terug mogen gaan naar huis en alle verdachten zijn inmiddels vrijgelaten. De rechter beargumenteerde dat er bij het ene gezin geen plannen waren om te emigreren; het andere gezin zou wel plannen hebben om te emigreren maar niet naar Syrië en niet voor de Jihad. Ook kunnen de gezinnen, volgens de rechter, prima voor hun eigen kinderen zorgen. Deze uitspraak is dus in tegenspraak met het ambtsbericht van de AIVD.

Advocaat Lou van Leer klaagde dat de inlichtingendienst te snel heeft gehandeld maar volgens de AIVD moest dit, om te voorkomen dat ze zouden afreizen naar Syrië.

Van Leer zegt verder dat het bericht van de geheime dienst minimaal is; meer dan vermoedens dat de gezinnen naar Syrië zouden reizen zijn niet vermeld. Ook niet waar deze vermoedens op gebaseerd zijn of de termijn waarbinnen. In de media kregen we ook niet veel nieuws. De burgemeester van Huizen, die de paspoorten van de gezinnen heeft afgepakt, zegt in het NOS journaal van 30 augustus dat hij net op tijd was met ingrijpen want anders waren ze al richting Syrië vertrokken, verwijzend naar de bronnen binnen de politie. De rechter denkt daar dus anders over.

Nu heeft de kinderrechter geoordeeld dat er geen enkele aanwijzing is dat de gezinnen uit Huizen zouden emigreren om in de jihad te vechten. Alhoewel het goed nieuws is voor ze, hebben de gezinnen al schade geleden; ze werden beschuldigd en konden zich niet verweren. De advocaten bekritiseren niet alleen de AIVD maar ook de autoriteiten die met veel machtsvertoon de kinderen uit huis plaatsten. Tevens mag de media bekritiseerd worden; zij namen inmiddels klakkeloos het verhaal van de AIVD en het OM voor waarheid aan. Er werden geen vragen gesteld als: waar zijn deze verdenkingen op gebaseerd? Is het gerechtvaardigd om de kinderen uit huis te plaatsen? Hoe is de kinderbescherming tot de conclusie gekomen dat de kinderen gevaar liepen?

Nimmer werd er gekeken om wat voor gezinnen het betrof; hebben ze bijvoorbeeld een crimineel of extremistisch verleden? Misschien zouden er geen antwoorden gegeven kunnen worden op deze vragen maar er zou ten minste een discussie plaatsvinden waarin beide kanten van de medaille konden worden belicht. 

Advocaat van één van de gezinnen, Michiel Pestman, zegt dat het volstrekt onnodig was dat de kinderen uit huis werden geplaatst; het paspoort innemen zou moeten volstaan om te voorkomen dat mensen het land uitreizen. Nu de rechter heeft geoordeeld en we in dit land een onafhankelijk rechtssysteem kennen, zou de volgende vraag moeten zijn: Hoe kan het dat de AIVD en de rechter lijnrecht tegenover elkaar staan?  Heeft de AIVD geblunderd? Opzich hoeft het niet vreemd te zijn dat de AIVD en de rechter het oneens met elkaar zijn, maar het zou goed voor de discussie zijn als de journalistiek hier nader op in zou gaan maar medialand is stil.

Het is niet de eerste keer dat er loos alarm is geslagen; zo werd nog afgelopen juni een deel van het Asterdamse centrum ontruimd toen er een bommelding kwam, wat ook een vals alarm bleek. In 2012  zou er een Spaans vliegtuig zijn gekaapt dat onderweg was naar Schiphol, ook dit bleek niet waar te zijn. Het is niet helemaal duidelijk geworden waar deze fouten op zijn gebaseerd. Misschien de meest verbazingwekkende is de ontvoering van de Nederlandse stel Boudewijn Berendsen en Judith Spiegel.  In een videoverklaring deed Spiegel een emotionele verklaring aan Nederlanders ‘om iets te doen’ om hun vrij te laten want ze konden binnen tien dagen dood gaan. Nu blijkt dat deze verklaring is geacteerd. Dit roept meerdere vragen op maar medialand koos alweer de kant van het stilzwijgen toen dit bekend werd.

Sinds 9/11 is er veel veranderd; niet alleen wordt het gevaar van terrorisme door Westerse regeringen maar al te graag onderstreept, eveneens komen onze vrijheden in het geding.

Minister Ivo Opstelten heeft de gebeurtenissen in Huizen aangegrepen om voor te stellen de reisgegegevens van alle Nederlanders op te slaan. Alhoewel dit voorstel geen meerderheid in de Tweede Kamer heeft, zullen de komende tijd meer van dergelijke voorstellen komen. Zo is het nu al mogelijk om, zonder tussenkomst van de rechter, paspoorten in te trekken maar Opstelten wil een stap verder; het moet namelijk mogelijk zijn om het Nederlanderschap in te trekken zonder strafrechtelijke vervolging. Dit staat in het actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme. De journalistiek hoort deze voorstellen en maatregelen kritisch te volgen, net zoals de verdachtmakingen op mensen met een Islamitisch achtergrond waarvan alleen de AIVD het vermeend bewijs of aanwijzingen tot haar beschikking heeft. Er valt natuurlijk wat te zeggen voor het feit dat de AIVD haar bronnen niet prijsgeeft in haar ambtsberichten maar aan de andere kant zou de journalistiek niet klakkeloos deze ambtsberichten voor waarheid moeten aannemen. Het zou te naïef zijn om te denken dat de AIVD een onafhankelijke bron is.

Ook deze dienst heeft bepaalde belangen, zo laten ze in dit voorbeeld en andere gevallen van mogelijk terroristisch gevaar zien dat de geheime dienst veel werk te doen heeft om onze veiligheid te garanderen en bezuinigen op deze dienst zou dan ook zeer onverstandig zijn.

De journalistiek schiet dus schromelijk tekort als het gaat om de discussie tussen terrorismegevaar en het inperken van onze vrijheden, te entameren of te belichten. Iets anders valt niet te concluderen.

Timmermans is éénzijdig, subjectief en pro-Israël

De ingezonden brief van Timmermans bij de NRC van 5 augustus j.l. bevat feitelijke onjuistheden en is een zeer pro-Israël statement. Best vreemd als je beseft dat zijn partij, de PvdA, een oproep heeft gedaan om het disproportionele geweld van Israël te veroordelen. Allereerst zegt hij: “Zonder raketschild (Iron Dome) zou de rakettenregen uit Gaza veel levens hebben geëist”.

Er zijn geen objectieve bronnen over het aantal raketten die Iron Dome heeft onderschept. Volgens IDF is het succes percentage 85%, waar er ook wetenschappers zijn die beweren dat het slechts 20% is. Als we aannemen dat IDF de waarheid spreekt en dus maar 15% niet onschadelijk gemaakt wordt, heeft dit percentage tot 3 burgerdoden geleid. Volgens het IDF zijn er rond de 2800 raketten afgevuurd. Deze raketten hebben dus drie Israëlische burgers gedood, soldaten daarentegen zijn bijna allen in vuurgevechten omgekomen. Als 15% van de 2800 raketten, dat is dus 420, 3 burgers doodt, zouden zonder Iron Dome, 20 doden zijn gevallen. 20 burgerslachtoffers zijn er 20 teveel maar in vergelijking met 1800 Palestijnse burgers valt het in het niet. Dat de raketten van Hamas relatief weinig slachtoffers heeft gemaakt, zegt weinig over Iron Dome maar meer over de simpele home-made raketten die veel beperkingen kent. Dus het recht op zelfverdediging, waar Timmermans naar refereert, verliest haar overtuiging.

Onze minister gaat verder met: “Israël hanteert het uitgangspunt dat burgerslachtoffers zoveel mogelijk moeten worden voorkomen”. Dit zegt de minister ondanks dat verschillende hoge vertegenwoordigers van de VN woedend op Israël hebben gereageerd nadat Israël, meerdere keren, VN doelen had bestookt en dat terwijl deze organisatie het land herhaaldelijk had gewaarschuwd over hun locaties. Timmermans is het wel eens dat het aantal Palestijnse burgerslachtoffers te hoog zijn en zegt dat hierover een onafhankelijk onderzoek gedaan moet worden. Zo’n onderzoek is in 2009 gedaan door de VN, het Goldstone rapport, na de Gaza oorlog in 2008 – 09: de resultaten waren verbluffend.

Beide partijen waren schuldig aan oorlogsmisdaden en Israël had zelfs een beleid om bewust burgers aan te vallen. Dit zou het immens hoge burgerslachtoffers ook logisch kunnen verklaren want hoe kan je anders zeggen dat zo’n ultramoderne leger, die de beschikking hebben over precisie-bommen, toch zoveel burgerslachtoffers maakt. Israël bestaat langer dan deze oorlog en hun geschiedenis kennende zou het toch niemand verbazen dat zij schuldig zijn aan oorlogsmisdaden. Nederland had destijds ook slap gereageerd op deze onthutsende conclusies: het rapport zou de vredesonderhandelingen in de weg zitten. Hoe zal Timmermans nu reageren, indien er een onafhankelijk onderzoek komt zoals hij wenst? Wat als Israël schuldig wordt bevonden? Laten we er geen hoge verwachtingen van hebben.

Onze minister gaat verder met zijn extreem pro-Israël betoog: “Stelt u zich eens voor dat de vele miljoenen die in raketten en tunnels zijn gestopt, door Hamas in de ontwikkeling van Gaza zouden zijn gestoken. Waar zouden we dan nu staan? Het is van belang dat vooral Palestijnen zich deze vraag gaan stellen.”

Allereerst zijn het home-made raketten, gemaakt van civiele producten, dus veel geld kan het niet gekost hebben. Als we het over de tunnels hebben, deze kosten inderdaad geld maar niet dusdanig dat dit de oorzaak is van de ellende die er heerst. Als we het over de ontwikkeling van Gaza hebben: het tekort aan voedsel en medicatie, een economie die al geruime tijd diep in het slop zit, is het absoluut een farce te geloven dat dit komt omdat Hamas geld steekt in tunnels. Het is de onmenselijke blokkade die Israël hanteert op de gazastrook: zowel via land, zee als in de lucht is in- en export op zeer beperkte wijze toegestaan. Deze manier van collectief straffen is dan ook zwaar bekritiseerd door verscheidene mensenrechten organisaties als wel de VN maar onze minister rept er met geen woord over.

In zijn opiniestuk refereert hij ook verscheidene keren naar de ‘veiligheid van Israël’ wat gewaarborgd moet blijven. Ook dit toont zijn eenzijdige visie wat Israël ook vaak gebruikt als propagandatool. Een makkelijke wedervraag is dan: Wat heeft u over de veiligheid van de Gazanen te zeggen?

Onze minister, toch niet een bepaald moedig mens, sluit zijn opiniestuk af met zichzelf  te mengen in interne Palestijnse zaken: volgens hem moet de Palestijnse Autoriteit (lees de Fatah) de leiding nemen en verantwoordelijk zijn over de veiligheid en de grensbewaking van de Gaza. Maar geachte minister Timmermans; de Palestijnen hebben toch in vrije en eerlijke verkiezingen Hamas als duidelijke winnaar aangewezen. Of wilt u zeggen dat u deze democratische uitslag niet erkend? 

Hoe klein willen we zijn?

Saoedi-Arabie zal naar verluidt sancties opleggen tegen het Nederlands bedrijfsleven  vanwege de stickeractie van Geert Wilders. Dit is vooralsnog een gerucht , maar wel voldoende aanleiding voor 'Den Haag' om alvast te kruipen om de voeten van de Saoediers te kussen.

Tot kort lazen wij de ganse wereld de les als het om fundamentele zaken ging zoals vrijheid van meningsuiting, mensenrechten, vrouwenrechten etc. Tegenwoordig gaat de schatkist voor principes. Ons land verkeert in een morele val.

Zo'n halfjaar geleden plaatste Wilders teksten als ‘De Islam is een leugen, de Koran is gif en Mohammed is een boef’ op de Saoedische vlag. Het heeft even geduurd voordat de Saoedi’s wakker werden maar volgens verschillende media staat er een sanctie op handen, hoewel het Saoedische Koninkrijk zelfs nog geen mededelingen heeft gedaan.

Ondertussen zal Timmermans hoogst persoonlijk afreizen naar Saoedi-Arabië om de werking van een democratische samenleving uit te leggen. Mocht Riyad dat wensen, zal Timmermans persoonlijk zijn nederige optocht maken in de woestijn.

Het is opmerkelijk te noemen dat Saoedi Arabië sancties overweegt vanwege handelingen van een oppositiepartij. Mocht het waar zijn, wijst dit op populistisch gedrag van het Wahibistisch land die aanzien probeert te winnen in de Islamitische wereld. Sinds het wegvallen van Egypte als regionale grootmacht probeert Saoedi Arabië tevens een leidende rol te spelen in het Midden Oosten.

Het Islamtisich Koninkrijk is overigens geen belangrijke handelspartner van Nederland. Ons land exporteert voor zo’n 3 miljard euro naar Saoedie-Arabie en in de lijst van exportlanden staan 'wij' slechts 37^ste. Omgekeerd is het niet veel anders. De waarde van export van Saoedi-Arabië naar Nederland is minder dan 5 miljard euro. Wij staan 18^e op hun lijst.

De dreiging met sancties zal met een sisser aflopen, maar dan nog. In het eerste geval zal de schade niet eens 1 procent van ons bnp zijn.

Nee, de politieke en mentale schade van deze dreigement is vele malen groter. De paniekerige en nederige houding van Timmermans getuigt van geen zelfvertrouwen in eigen kunnen. Ook vergeet 'Den Haag' dat wij behoren tot de Europese Unie, de grootste markt in de hele wereld, die ons de helpende hand kunnen bieden.

In 2012 dreigde Iran Griekenland met een olieboycot. Griekenland is veel sterker afhankelijk van invoer van olie uit Iran dan Nederland van Saoedische olie. De Europese Unie schaarde zich achter Athene en beloofde Griekenland dat er alternatieve leveringen gevonden zouden worden indien Teheran inderdaad tot een boycot zou overgaan.

Deze Europese steun zou Nederland, één van de grondleggers van de EU, waarschijnlijk niet krijgen. De politieke partijen (op D66 en GL na) en kabinetten hebben uit angst voor populisten en anti-europese electorale wind die waait door het land, hun handen afgehaald van de EU. Bij een eventuel schade zullen de EU-lidstaten waarschijnlijk Riyad met rust-, en Nederland aan zijn lot overlaten. Dit heeft Nederland dan aan zichzelf te danken.

Nederland is de EU vergeten, maar de EU ook Nederland. Berlijn en Parijs dragen de Europese ambitie wel verder, zonder de Nederlandse blok aan het Europese been.

Nederland staat er alleen voor, en dit geheel door eigen schuld. De regering beseft dat, vandaar de diepe buiging voor een woestijnnatie nog voordat er sancties uberhaupt officieel zijn aangekondig. Als we van schande willen spreken, moeten we ons niet beperken tot Wilders die met zijn actie een paar Nederlanders werkloos kan maken, of Riyad die nog Middel-Eeuws wordt bestuurd. Nee, het gekruip van Timmermans moet volstaan om braakneigingen te krijgen.